الشّيطان ، گفت : من از بر شيطان مىآيم ، زهر قاتل يك ساعت بخورد و هيچ زيان نداشت او را ، آنچه مىخواهد بدهيد تا برود ( 1 ) . صد ( 2 ) هزار درم بدادند ، آنگه عبد المسيح اين بيتها بگفت : أبعد المنذرين أرى سواما تروح بالخورنق و السّدير تحاماه فوارس كلّ قوم مخافة ضيغم عالى الزّئير و صرنا بعد هلك أبي قبيس كمثل الشّاة فى اليوم المطير تقاسمنا القبائل من معدّ علانية كأيسار الجزور نؤدّى الخرج بعد خراج كسرى و خرج من قريظة و النّضير كذاك الدّول ( 3 ) دولته سجال فيوم من مساءة أو سرور اين طرفى است از اخبار و آثار در فضل اين آيت . اكنون بدان كه : * ( بِسْمِ اللَّه الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) * ، آيتى است از فاتحة الكتاب و از هر سورتى . و اين مذهب احمد و اسحاق و ابو ثور و ابو عبيده و عطاء و زهرى و عبد اللَّه بن مبارك است . و مذهب شافعى آن است كه : اين آيت از فاتحه ، آيتى است تمام ، و از ديگر سورتها بعضى از آيتى است ، اين را با ما بعد ( 4 ) آيتى شمارند ( 5 ) بر يك قول ، و قول ديگر : موافق قول ما و اين ( 6 ) فقهاست كه گفتيم . و مذهب ابو حنيفه و مالك و اوزاعى آن است كه : از قرآن نيست و نه از الحمد آيتى هست ، و نه از ديگر سورتها . و مالك گويد : در نماز خواندن مكروه است . و از ابو الحسن كرخى دو روايت است : يكى موافق مذهب ما ، و يكى به مذهب ( 7 ) ابو حنيفه ، اين اختلاف فقهاست در اين آيت . اما دليل بر مذهب صحيح از اين مذاهب چند چيز است : يكى آن كه ، به اتّفاق و اجماع امّت ، اين آيت بعضى است از آيتى در سورة النّمل . و اگر همهء امّت را

--> ( 1 ) . مج : بروند . ( 2 ) . مج : مصادره كردند بر صد ، دب ، فق : مصالحه كردند بر صد . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : الدّهر . ( 4 ) . همهء نسخه بدلها اين . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها : شمارد . ( 6 ) . وز ، فق ، مر قول . ( 7 ) . همهء نسخه بدلها : موافق مذهب .